Cách dùng gimbal: Hướng dẫn quay video mượt cho người mới

Trong thời đại video ngắn và livestream bùng nổ, chất lượng hình ảnh không còn dừng lại ở “quay được” mà phải mượt, ổn định và chuyên nghiệp. Tuy nhiên, rất nhiều người khi mới bắt đầu quay video thường gặp tình trạng rung lắc, khung hình không ổn định dù đã đầu tư camera hoặc điện thoại tốt.

Đây chính là lúc gimbal trở thành một thiết bị quan trọng. Nhưng thực tế cho thấy, không phải ai cũng biết cách dùng gimbal đúng cách. Nhiều người chỉ bật lên và quay, dẫn đến video vẫn rung, chuyển động giật hoặc thiếu tự nhiên.

Tại BH Asia, khi tư vấn cho creator và filmmaker, một trong những điều được nhấn mạnh không phải là mua gimbal nào, mà là cách sử dụng đúng kỹ thuật. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu từ nền tảng đến nâng cao, để có thể quay video mượt ngay cả khi mới bắt đầu.

1. Gimbal là gì và vì sao cần sử dụng?

Gimbal là thiết bị chống rung sử dụng motor và cảm biến để giữ camera ổn định trong quá trình di chuyển. Tuy nhiên, gimbal không phải là “cây đũa thần” có thể tự động làm mọi thứ mượt mà.

Nếu bạn sử dụng sai cách, video vẫn có thể bị rung. Nguyên nhân thường đến từ ba yếu tố chính: cân gimbal chưa chuẩn, di chuyển sai kỹ thuật và setup chưa phù hợp. Điều này có nghĩa là kỹ năng sử dụng gimbal quan trọng không kém thiết bị.

Gimbal điện thoại quay video mượt cho người mới.

2. Cách cân Gimbal chuẩn (yếu tố quan trọng nhất)

2.1. Vì sao cân gimbal quyết định trực tiếp độ mượt của video?

Trong quá trình sử dụng gimbal, rất nhiều người nghĩ rằng chỉ cần bật thiết bị lên là có thể chống rung hoàn toàn. Tuy nhiên, thực tế gimbal chỉ hoạt động hiệu quả khi hệ thống đã được cân bằng đúng ngay từ đầu.

Khi gimbal không được cân chuẩn, motor sẽ phải liên tục “gồng” để giữ camera ở vị trí ổn định. Điều này không chỉ khiến video xuất hiện những rung động rất nhỏ mà mắt thường khó nhận ra ngay, mà còn làm chuyển động bị giật nhẹ khi đổi hướng. Về lâu dài, việc này còn khiến pin hao nhanh hơn và motor dễ bị quá tải, ảnh hưởng đến độ bền thiết bị.

Ngược lại, khi cân gimbal đúng, motor gần như chỉ đóng vai trò “tinh chỉnh” thay vì “gánh lực”, từ đó giúp chuyển động mượt hơn rất nhiều. Đây chính là lý do vì sao trong các production chuyên nghiệp, việc cân gimbal luôn là bước bắt buộc trước khi quay.

2.2. Quy trình cân gimbal chi tiết từng trục

Trước khi bắt đầu cân, bạn cần đảm bảo setup camera đã hoàn chỉnh. Điều này bao gồm việc lắp đầy đủ pin, thẻ nhớ, mic, filter hoặc bất kỳ phụ kiện nào bạn sẽ sử dụng trong quá trình quay.

Rất nhiều người cân gimbal khi chưa lắp đủ phụ kiện, sau đó mới gắn thêm mic hoặc filter, khiến toàn bộ hệ thống bị lệch trọng tâm. Điều này làm mất cân bằng và buộc bạn phải cân lại từ đầu.

Cân trục Tilt (trục lên xuống): Đây là trục quan trọng nhất và nên thực hiện đầu tiên. Sau khi lắp camera lên plate, bạn điều chỉnh trục tilt bằng cách trượt camera tiến hoặc lùi. Bạn thử ngửa camera lên một góc khoảng 45 độ. Nếu camera tự rơi xuống hoặc ngửa lên thêm, nghĩa là chưa cân. Bạn tiếp tục điều chỉnh cho đến khi camera có thể giữ nguyên vị trí mà không bị lệch. Sau đó, bạn thử cúi camera xuống và kiểm tra tương tự. Khi cả hai hướng đều giữ được vị trí, trục tilt đã được cân đúng.

Cân trục Roll (trục trái phải): Sau khi hoàn tất trục tilt, bạn chuyển sang trục roll. Trục này quyết định việc camera có bị nghiêng sang trái hoặc phải hay không. Bạn quan sát camera từ phía trước. Nếu thấy camera bị lệch một bên, bạn cần điều chỉnh trục roll bằng cách trượt ngang gimbal cho đến khi camera nằm thẳng hoàn toàn. Một mẹo nhỏ là bạn có thể nhìn theo đường chân trời hoặc các đường thẳng trong khung hình để kiểm tra độ cân bằng.

Cân trục Pan (trục xoay ngang): Đây là bước cuối cùng nhưng cũng rất quan trọng. Bạn cầm gimbal nghiêng nhẹ khoảng 30-45 độ, nếu camera tự xoay về một hướng, nghĩa là trục pan chưa cân. Bạn điều chỉnh phần trục pan bằng cách trượt phần tay cầm hoặc trục chính cho đến khi camera không còn tự xoay khi nghiêng. Khi cân đúng, dù bạn đặt gimbal ở góc nào, camera vẫn giữ nguyên hướng mà không bị xoay.

Cân gimbal chi tiết từng trục

2.3. Dấu hiệu nhận biết gimbal đã được cân chuẩn

Một cách kiểm tra đơn giản nhưng rất hiệu quả là bạn thử đặt camera ở nhiều góc khác nhau mà không bật gimbal. Nếu camera có thể giữ nguyên vị trí mà không bị rơi hoặc lệch, điều đó cho thấy hệ thống đã được cân đúng.

Ngoài ra, khi bật gimbal lên, bạn sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt. Gimbal hoạt động êm hơn, ít rung hơn và phản hồi chuyển động mượt mà hơn. Nếu bạn nghe thấy tiếng motor “gồng” hoặc rung nhẹ khi đứng yên, đó là dấu hiệu gimbal chưa được cân chuẩn.

Trong thực tế sử dụng, bạn không cần phải cân lại từ đầu mỗi lần quay nếu không thay đổi setup. Tuy nhiên, mỗi khi đổi lens, thêm mic hoặc thay đổi phụ kiện, bạn nên kiểm tra lại cân bằng. Ngoài ra, việc cân gimbal sẽ trở nên nhanh hơn theo thời gian khi bạn đã quen với vị trí trọng tâm của từng setup. Nhiều filmmaker có thể cân gimbal chỉ trong 1-2 phút nhờ kinh nghiệm này.

3. Kỹ thuật Ninja Walk bí quyết quay mượt như phim

Ngay cả khi đã cân đúng, nếu bạn bước đi bình thường, chuyển động cơ thể vẫn truyền rung lên gimbal. Đây là lý do video vẫn không mượt như mong muốn và Ninja Walk là kỹ thuật di chuyển giúp giảm tối đa rung từ cơ thể. Thay vì bước mạnh, bạn di chuyển với đầu gối hơi khuỵu, giữ trọng tâm thấp và bước nhẹ nhàng. Khi thực hiện đúng, chuyển động sẽ trở nên mượt mà, gần giống với việc sử dụng dolly hoặc slider chuyên nghiệp.

Kỹ thuật này đặc biệt hiệu quả khi quay:

• Đi theo chủ thể
• Quay trong không gian hẹp
• Quay vlog hoặc review sản phẩm